DNS nedir; TR7'de nerede kullanılır?

Kısa cevap

DNS (Domain Name System), domain adlarını IP adreslerine (ve tersine) çeviren dağıtık name resolution sistemidir (RFC 1034); tarayıcı www.example.com adresine gitmeden önce bu adın hangi IP'ye karşılık geldiğini DNS'e sorar. TR7'de DNS iki yönde kullanılır. Cihazın kendisinin bir adı çözmesi gerektiğinde (ör. Kurum Servisi IP yerine alan adıyla tanımlandığında) Device DNS ekranında route table bazında girilen DNS Servers listesini kullanır. GTM ise TR7'yi kendi domain'leri için yanıt veren authoritative bir DNS sunucusuna dönüştürür: DNS Service tanımlanır, Domains ve Records eklenir ve yanıtlar kayıtların health durumuna göre belirlenir.

TR7'de Nerede Kullanılır

Nerede	Alan / etiket	Ne için
Settings → General Settings → Device DNS	DNS Servers, Virtual Hosts (seçili Route Table için)	TR7'nin kendi name resolution işleminde kullanacağı DNS sunucuları ve sabit ad → IP kayıtları
Load Balancer → Backend Services	Address alanına IP yerine alan adı (FQDN)	Kurum Servisini alan adıyla tanımlama; ad çözülemezse vService önizlemesinde DNS Resolution Error görünür; alan adı yapılandırma uygulanırken bir kez çözülür, DNS kaydı sonradan değişirse yeni adres yapılandırma yeniden uygulanana kadar kullanılmaz
GTM → GTM Services → Service Management	DNS Service	TR7'nin domain'ler için authoritative DNS sunucusu olarak dinlemesi (varsayılan port 53)
GTM → GTM Services → servis adı → Domains / Records	Domains, Records	Zone'ları ve DNS kayıtlarını yönetme
GTM → DNS Forwarder Profiles	DNS Forwarder Profiles	DNS service'in authoritative olmadığı sorguları üst DNS sunucularına iletme
Load Balancer → Profiles → Health Checks; GTM → Health Checks	Check Type = DNS (GTM'de DNS)	DNS sunucularının yanıt verip vermediğini denetleme
Certificates & PKI → ACME DNS Providers	ACME DNS Providers	ACME DNS-01 doğrulaması için DNS sağlayıcısının API bilgileri
Bot/DDoS → L4 DDoS Protection → route table → UDP flood	DNS Flood	Kaynak IP başına saniyelik DNS isteği sınırı

TR7'de DNS'in İki Yönü

	Device DNS	GTM
TR7'nin rolü	DNS istemcisi: soruyu sorar	DNS sunucusu: soruyu yanıtlar
Kimin sorusu	TR7'nin kendi işlemleri (Kurum Servisi alan adı, bildirim ve log sunucuları, lisans ve güncelleme erişimi)	İstemcilerin ve diğer DNS sunucularının soruları
Kapsam	Route table bazında; her route table kendi listesini taşır	DNS service bazında; her servis kendi domain ve kayıtlarını taşır
Cluster	Ayarlar eş cihaza otomatik eşitlenir	Tanımlar eş cihaza yansır; her cihaz yanıtını kendisi hesaplar

• Authoritative sunucu ile resolver farkı: Authoritative DNS sunucusu ile recursive resolver arasındaki fark nedir?
• DNS sorguları çoğunlukla UDP ile, büyük yanıtlarda ve zone transfer'de TCP ile taşınır; GTM DNS service iki protokolden de sorgu kabul eder (UDP nedir; TCP'den farkı nedir?).

Sık Karıştırılan Noktalar

• "GTM ile Device DNS aynı ayardır." Device DNS TR7'nin kendi sorularını kime soracağını belirler; GTM ise başkalarının sorularına TR7'nin yanıt vermesidir. Biri olmadan diğeri çalışır.
• "Device DNS bütün route table'larda ortaktır." Her route table kendi DNS servers listesini taşır; varsayılan route table'dan devralınmaz.
• "DNS yalnızca web siteleri içindir." E-posta (MX), service discovery (SRV) ve sertifika üretim izni (CAA) gibi pek çok işlem de DNS kayıtlarına dayanır.

Dokümantasyonda nasıl yapılır

• Device DNS · Device DNS nedir
• Service Management · DNS Service nedir
• GTM · GTM nedir
• DNS Forwarder Profiles

İlgili sorular

• Load Balancer ile GTM arasındaki fark nedir; hangisini kullanmalıyım?
• DNS sunucularını nasıl health check ederim?
• UDP trafiği (DNS, Syslog, NTP) için yük dengeleme yapabilir miyim?
• vService önizlemesindeki configuration error(s) uyarısı (DNS Resolution Error, Port binding error) ne anlama gelir; Port Collision nerede çıkar?