Authentication ile authorization arasındaki fark nedir?

Kısa cevap

Authentication "kimsin?" sorusunu yanıtlar: kullanıcının iddia ettiği kişi olduğu parola, sertifika ya da ikinci faktör gibi bir kanıtla doğrulanır. Authorization "ne yapabilirsin?" sorusunu yanıtlar: kimliği doğrulanmış kullanıcının hangi ekranlara, nesnelere ve işlemlere erişeceği belirlenir. Önce authentication, ardından authorization uygulanır. TR7 yönetim kullanıcılarında kimliğin nerede doğrulanacağını Device Users formundaki Authorization Source alanı (Local, LDAP, Radius, TACACS), erişimin kapsamını ise User Type belirler. Alanın adı "Authorization source" olsa da seçtiği şey kimliğin doğrulandığı kaynaktır; kullanıcı LDAP, RADIUS ya da TACACS+ ile doğrulansa bile yetkisi TR7'deki User type ile gelir.

TR7'de Nerede Kullanılır

Nerede	Alan / etiket	Ne için
Settings → User Management → Device Users	Authorization Source: Local, LDAP, Radius, TACACS	Authentication: yönetim kullanıcısının parolasının TR7'de mi yoksa harici sunucuda mı doğrulanacağı
Settings → User Management → Device Users	Client Certificate Authentication	Authentication: yönetim arayüzüne istemci sertifikasıyla (mTLS) giriş
Settings → Device Management → Management Access	Two-factor Authentication (2FA)	Authentication: yönetim arayüzü girişinde parolaya ek doğrulama kodu
Settings → User Management → Device Users	User Type ve rolüne göre açılan User vServices, Backend Service Permission, Certificate Management, Certificate Selection	Authorization: kullanıcının rolü ve rolün kapsadığı nesneler
AGS → Authentication	Authentication Providers, Authentication Servers, Local Databases, Multi-Factor Authentication (MFA)	Authentication: AGS etkin vService'in arkasındaki uygulamaya giren kullanıcılar
AGS etkin vService → Flowchart	Decision Point, Switch, Allow, Deny	Authorization: kimliği doğrulanan kullanıcının erişiminin koşula göre verilmesi ya da reddedilmesi
Load Balancer → Actions / Conditions	User Authentication (On HTTP request) aksiyonu ve User Authentication koşulu	Authentication: vService'e gelen HTTP isteğinde tarayıcıdan kullanıcı adı ve parola istenmesi

Karşılaştırma

	Authentication	Authorization
Soru	Kimsin?	Ne yapabilirsin?
Girdi	Parola, sertifika, OTP	Rol, grup, kural
Sıra	Önce	Sonra
TR7 yönetim kullanıcısında	Authorization source, Client Certificate Authentication, 2FA	User type ve kapsam alanları
AGS'de	Authentication Provider ve MFA adımları	Decision point / Switch adımları, Allow ve Deny bitişleri

Sık Karıştırılan Noktalar

• "Authorization source kullanıcının yetkisini belirler." Alan yalnızca parolanın nerede doğrulanacağını seçer; yetki User Type ile gelir. Authorization Source kullanıcı oluşturulduktan sonra değiştirilemez.
• "LDAP, RADIUS ya da TACACS+ ile giren kullanıcının yetkisi de o sunucudan gelir." Harici sunucu yalnızca parolayı doğrular; rol TR7'deki kullanıcı kaydındaki User type'tır. İlk girişte otomatik oluşturulan kullanıcılara Default User Type to Create atanır; varsayılan değeri Read-only User'dır.
• "Parolası doğru olan her şeyi yapabilir." Authentication yalnızca kimliği kanıtlar; kullanıcı rolünün dışındaki menüleri görmez, işlemleri yapamaz.

Dokümantasyonda nasıl yapılır

• Device Users · Yetkilendirme ve Erişim Modeli
• Device Users · Authorization Source
• Device Users · Kullanıcı Türleri
• AGS · Kimlik Doğrulama Seçenekleri

İlgili sorular

• RBAC (Role-Based Access Control) nedir; TR7'de nasıl uygulanır?
• AAA (Authentication, Authorization, Accounting) nedir; accounting kaydı ne işe yarar?
• MFA ile 2FA arasındaki fark nedir?
• Yalnızca izleme yetkisi olan veya yalnızca belirli vService'leri yönetebilen kullanıcılar tanımlayabilir miyim?