RBAC (Role-Based Access Control) nedir; TR7'de nasıl uygulanır?

Kısa cevap

RBAC (Role-Based Access Control), yetkilerin tek tek kullanıcılara değil rollere verildiği, kullanıcının atandığı rol üzerinden yetki kazandığı erişim denetimi modelidir (NIST RBAC). Aynı işi yapan kişiler aynı role atanır; rolün yetkisi değiştiğinde o roldeki herkesin yetkisi birlikte değişir. TR7'de her yönetim kullanıcısına Device Users formunda bir User Type atanır; 14 rolün her biri (ör. Admin, Read-only user, Monitor user, Traffic manager, Traffic user, WAF manager, GTM user, Certificate manager) kullanıcının hangi alanlara (ağ, Load Balancer, WAF, GTM, ayarlar, kullanıcılar, sertifikalar) hangi düzeyde (tam yetki, değiştirebilir, salt okunur) erişeceğini belirler ve yetkisi olmayan menüler kullanıcıya gösterilmez (Kullanıcı Türleri). Bazı rollerde kullanıcıyı belirli vService'lerle sınırlayan User vServices alanı ve rolün içindeki ek izinleri ayrı ayrı açan Backend Service Permission, Certificate Management ve Certificate Selection alanları bulunur.

TR7'de Nerede Kullanılır

Nerede	Alan / etiket	Ne için
Settings → User Management → Device Users	User Type (Add formunda varsayılan Admin)	Kullanıcının rolü ve erişim düzeyi
Aynı form	User vServices, Backend Service Permission, Certificate Management, Certificate Selection	Rolün kapsadığı vService'lerin daraltılması ve rolün içindeki ek izinlerin açılması; yalnızca bu alanları destekleyen rollerde görünür
Settings → User Management → Device Users → User Management Settings	Default User Type to Create (varsayılan Read-only user)	Automatic User Creation açıkken LDAP, RADIUS ya da TACACS+ ile ilk kez giren kullanıcıya atanan rol
Settings → Device Management → Management Access	2FA requiring user types	İkinci faktörün hangi rollerden isteneceği
AGS etkin vService → Flowchart	Decision Point + AGS Condition (Variable type: AGS User Groups)	Uygulama kullanıcılarına grup üyeliğine göre erişim verilmesi

Roller ve Kapsam Alanları

Rol	Yetki	Kapsam alanı
Admin	Bütün alanlarda tam yetki	-
Read-only user	Bütün alanlarda salt okunur	User vServices; boşsa kısıt yoktur
Monitor user	Load Balancer ve WAF ekranlarında salt okunur izleme	User vServices; boşsa kısıt yoktur
Network manager / Network user	Ağda tam yetki / değiştirebilir	Network user: ağ kapsamı seçimi
Traffic manager	Load Balancer'da ve vService sertifikalarında tam yetki; Certificate management açıkken sertifika yönetiminde de tam yetki	Certificate management
Traffic user	Load Balancer'da değiştirebilir	User vServices, Backend Service Permission, Certificate selection
WAF manager / WAF read-only / WAF user	WAF'ta tam yetki / salt okunur / değiştirebilir	WAF user: User vServices
Traffic+WAF manager	Load Balancer, WAF ve vService sertifikalarında tam yetki; Certificate management açıkken sertifika yönetiminde de tam yetki	Certificate management
Traffic+WAF user	Load Balancer ve WAF'ta değiştirebilir	User vServices, Backend Service Permission, Certificate selection
Certificate manager	Sertifikalarda tam yetki	-
GTM user	GTM'de tam yetki	-

Sık Karıştırılan Noktalar

• "Her kullanıcıya ayrı ayrı yetki verilir." TR7'de yetki rolle gelir; kapsam alanları yalnızca rolün sınırlarını daraltır, rolde olmayan bir yetki eklemez.
• "Read-only user her şeyi görür." Read-only User'ın görebileceği vService'ler User vServices ile sınırlandırılabilir; alan boş bırakılırsa kısıt yoktur.
• "Harici sunucudan gelen grup TR7'deki rolü belirler." Yönetim kullanıcısının rolü TR7'deki kullanıcı kaydındaki User Type'tır; LDAP, RADIUS ya da TACACS+ yalnızca parolayı doğrular (Authentication ile authorization arasındaki fark nedir?).

Dokümantasyonda nasıl yapılır

• Device Users · Yetkilendirme ve Erişim Modeli
• Device Users · Kullanıcı Türleri
• Device Users · Yetki / Kapsam Alanları

İlgili sorular

• Least privilege ilkesi nedir; TR7 kullanıcı yönetiminde nasıl karşılanır?
• Yalnızca izleme yetkisi olan veya yalnızca belirli vService'leri yönetebilen kullanıcılar tanımlayabilir miyim?
• Bir kullanıcının yalnızca kendisine atanan vService'leri düzenlemesini, Kurum Servislerine ve sertifikalara dokunmamasını nasıl sağlarım?
• Authentication ile authorization arasındaki fark nedir?